Journal of Aviation Research

Journal of Aviation Research Kapağı
Yayıncı
Maltepe Üniversitesi
Seri Numarası
2687-3338
Başlangıç Yılı
2019
Dil
Türkçe, İngilizce
Durumu
Aktif
Dizin
Havacılık Dizini
Yayın Aralığı
Yılda 2 Sayı

Son sayıda ne var?

Yıl 2024 Cilt 6 Sayı 1

İnsansız Hava Araçlarının Hava Sahasına Entegrasyonu: Sistematik Bir İnceleme
Tarih: 28-02-2024 | Yazar(lar): Arif Tuncal, Ufuk Erol

Abstract (Özet)

Bu makalede, İnsansız Hava Araçlarının (İHA) ortak hava sahasına entegrasyonu kapsamlı bir şekilde incelenmektedir. Sistematik inceleme metodolojisi kullanılarak çalışmada yasal düzenlemeler, uçuş emniyeti ve koordinasyon ile ilgili temel zorlukları, sorunları ve olası çözümleri ortaya koymaktadır. Bulgular çok katmanlı hava sahası modelleri, dikkatli rota planlama, güvenli iletişim ağları, çatışma tespiti ve çözümü stratejileri ile yapısal olarak güçlendirilmiş düzenlemeler dahil olmak üzere çeşitli unsurların İHA entegrasyonunda kritik bir rol oynadığını göstermektedir. Ayrıca İHA'ların karmaşık hava sahalarında ve değişken koşullara uyum sağlamalarını desteklemek adına önerilen çözümleri inceleyerek Reinforcement Learning (RL) ve Human-in-the-loop Reinforcement Learning (HRL) algoritmalarının potansiyeli ortaya konmuştur. Çalışmanın sonuçları, İHA'ların hava sahasına emniyetli ve düzenli bir şekilde entegre edilmesi için araştırma projelerinin sürekli olarak yürütülmesinin, paydaş işbirliğinin ve teknoloji geliştirmelerine kararlı desteğin önemini vurgulamaktadır.

İnsansız Hava Araçları (İHA) İçin Küresel Navigasyon Uydu Sistemi (GNSS) Bağımsız Navigasyon
Tarih: 28-02-2024 | Yazar(lar): Engin Göde, Atanur Teoman, Melih Cemal Kushan, Kürşat Tonbul, Gökhan İbrahim Öğünç, Batuhan Daz

Abstract (Özet)

İİnsansız Hava Araçlarının (İHA) otonom navigasyon yapabilmesi, Global Navigation Satellite System (GNSS-Küresel Navigasyon Uydu Sistemi) ile sunulan konumlarının doğru olarak belirlenmesine bağlıdır. Uçuş esnasında konum belirlemek ve çevresel oryantasyon için İHA’lar genellikle GNSS, Inertial Measurement Unit (IMU, Ataletsel Ölçüm Birimi-AÖB), jiroskop ve ivmeölçer gibi elektronik ekipmanlarla donatılmıştır. Ancak, kötü hava koşulları, engellerin veya arazilerin varlığı, uyduların elverişsiz konumu, aldatma (spoofing) ve karıştırma (jamming) nedeniyle GNSS sinyali kaybolabilir veya bozulabilir. Bu gibi GNSS sinyali kaybolma veya bozulma durumlarında, AÖB tek başına güvenilir İHA konum bilgisi sağlayamaz hale gelmektedir. Özellikle yeterli görüşün olmadığı ve manuel kullanım ile İHA’nın kalkış noktasına getirilemediği durumlarda GNSS sinyalinin kaybolması büyük kayıplara neden olmaktadır. Bu çalışmada, yapılan GNSS bağımsız uçuş ve navigasyon çalışmalarına yer verilmiştir. Hibrit navigasyon çözümlerinin kullanılmasının GNSS bağımsız İHA uçuşlarında büyük öneme sahip olduğu görülmektedir.

Avrupa Üzerinde Hava Savaşı: Luftwaffe Deneyiminin Keşfi
Tarih: 28-02-2024 | Yazar(lar): Burak Çınar

Abstract (Özet)

Birinci Dünya Savaşı’na dikenli teller, tüfekler, makineli tüfekler ve obüslerden oluşan entegre savunma sistemini piyade hücumlarının delme şansı bulamadığı siper savaşı hakim olmuştu. Onları destek amacıyla karada tanklar ve kimyasal silahlar, havada ise uçaklar gibi yeni savaş makineleri devreye sokuldu. Uçak hızla zorunluluk haline geldi ve İkinci Dünya Savaşı'nda savaşa hâkim olacak şekilde yükselmeye başladı. Bu makalede, birinci bölümde teorik gelişmelerden bahsedildikten sonra, İkinci Dünya Savaşı'ndaki hava savaşı, Alman hava gücünün yükseliş ve düşüşüne göre ele alınmıştır. İkinci bölümde erken harekâtlarda Alman hava faaliyetleri anlatılmıştır. Üçüncü bölümde hava savaşındaki değişimin savaşın uzaması ve yayılmasının Alman hava gücünü nasıl etkilediğine değinilmiştir. Dördüncü bölümde Almanya'nın havacılık teknolojisindeki tutumunun stratejik sonuçları ele alınmıştır. Bu makalede güçlü bir iddiada bulunulmamaktadır; ancak konunun yorumlanması daha sonraki araştırmalara zemin oluşturmayı amaçlamaktadır.

Pisagor Bulanık Kümelere Entegre AHP ve TOPSIS Yöntemleri ile Uçak Tipi Seçiminin Optimizasyonu: Havayolu İşlemeleri İçin Model Önerisi
Tarih: 28-02-2024 | Yazar(lar): Mevlüt Coşkun Tezcan

Abstract (Özet)

Bu çalışma ile havayolu işletmeleri için geniş gövde yolcu uçak tipi seçim kararının optimize edilmesi amaçlanmaktadır. Havayollarında birbirine yakın kapasite ve teknik özelliklerdeki uçak tipleri arasından hangisi veya hangilerinin seçilerek satın alma kararı oldukça farklı açılardan incelenmesi gereken, zaman alıcı ve karmaşık bir problemdir. Bir uçak tipi bir yönden üstün gelirken diğeri farklı bir yönden üstün gelebilmektedir. Bu gibi durumlarda birden fazla kriteri, verilen önem sırasına göre aynı anda dikkate alarak alternatifler arasında sıralama yapmaya olanak sağlayan modellere yönelmek faydalı olmaktadır. Bu tip uçak seçimi ya da uçak seçim kriterlerini önceliklendirme problemleri incelendiğinde literatürde sıklıkla çok kriterli karar verme (ÇKKV) modellerinin tercih edildiği görülmektedir. Bu çalışmada da aynı bakış açısıyla ÇKKV problemi olarak düşünülen uçak tipi seçimi, belirsizliklerin ve sözel değerlendirmelerin daha iyi modellenebilmesine imkan tanıyan bulanık mantık ile birleştirilmiş ve bir bulanık ÇKKV problemi olarak ele alınmıştır. Bu kapsamda bulanık kümelere görece yeni bir yaklaşım olan Pisagor Bulanık Kümeler ile Analitik Hiyerarşi Prosesi (AHP) ve İdeal Çözüme Benzerlik Yoluyla Tercih Sıralaması (TOPSIS) hibrit modeli üzerinde çalışılmış ve 6 kriter ile 8 alternatif uçak arasında seçim yapılmıştır. Uygulama iki aşamadan oluşmaktadır. İlk aşamada çalışmaya dahil edilen 3 uzman karar verici tarafından AHP anketi doldurularak aralık değerli Pisagor bulanık AHP yöntemiyle kriterlerin ağırlıkları hesaplanmıştır. İkinci aşamada ise aynı karar vericilerin değerlendirmeleri ve aralık değerli Pisagor bulanık TOPSIS metodolojisi ile alternatifler sıralanmıştır. Sonuç olarak Airbus A350-1000 tipi uçak ideal çözüme en yakın alternatif olarak belirlenmiştir.